BLW (Bebek Liderliğinde Beslenme) Rehberi
Neden BLW tercih edelim? BLW yönteminde bebek yemeği dokunarak, tadarak kendi kendine keşfeder. Açlık ve tokluk duygusu gelişir; bebek yiyeceği kendi istediği kadar tükettiğinden obezite gelişme riski de azalır, sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanır. El ve göz koordinasyonunu ve motor becerileri geliştirir. Aileyle birlikte yemek saati anlayışı gelişir. Bebeğe besinleri daha kolay sunarız ve BLW'de bebeğe izin verdiğimizden, baskıcı ve bebeğin peşinden koşarak besleme yöntemi gibi olumsuz beslenme alışkanlıkları da ortadan kalkar. Yemekleri püre olarak vermediğimiz için besinlerin tadını ve farklılığını keşfederler. İleride daha az yemek seçerler.
BLW nedir?
BLW, Baby Led Weaning, yani "bebek liderliğinde beslenme" anlamına gelir. Bebek odaklı bu beslenme şekliyle, ona uygun şekilde hazırlanmış gıdaları sunarak kendi kendine beslenmesini sağlamış oluyoruz.
Hangi besinlerle başlayalım?
Sebze, meyve, yoğurt sıralaması ile başlamayı — meyvelerin tadı tatlı olduğundan, daha sonra sebze reddi olmaması açısından — öneririm. Sebzeleri parmak boyutunda ve buharda haşlayarak bebeğinize sunabilirsiniz. Sebzelerden balkabağı, brokoli, havuç, kabak, avokado, patates, yeşil soğan, enginar, tatlı patates; meyvelerden kayısı, muz, elma, armut, şeftali (kabuksuz olmalı) ile başlanabilir.
Kıvam ve sunum: nelere dikkat edelim?
Çiğ ve sert besinler vermiyoruz; mutlaka yumuşatılmış, buharda haşlanmış olmalı. Çok yumuşak olup elinde parçalanmasını istemiyoruz. Sert kabuklu yiyecekler ve kuruyemişlerle başlamıyoruz. Sıvı içeriği yüksek çorbalarla bebeklerimizin midesini doldurmuyoruz.
Her bebek BLW'ye uygun mudur?
Her bebek 6. ayda yiyecekleri kendi kendine yemeyi beceremeyebilir. Oral motor becerileri ile el-yüz koordinasyonu aynı anda gelişmeyebilir. Bu gibi durumlarda bebeğin BLW başarısı düşer. Büyüme ve gelişme geriliği olmaması için bebeği bir süre klasik yöntemle beslemek gerekir. BLW yapabilmek için bebeğin destekli (kenarlardan iyice desteklenmiş dik pozisyonda) ya da desteksiz, dik bir şekilde oturabiliyor olması gerekir.
Şartlar sağlanmıyorsa ve prematüre bebeklerde
Eğer bebeğimiz bu şartları sağlamıyorsa, bebeğin ebeveyn destekli beslenmesi ve BLW yönteminin ertelenmesi daha uygun olacaktır. Prematüre bebeklerde ek gıdaya düzeltilmiş 6. ayda; BLW yöntemine ise ne kadar erken doğduysa o kadar hafta eklenerek, doktor önerisiyle başlanabilir.
Bebeğim kendi yerken boğulma tehlikesi yaşar mı?
Öğürme refleksi bebeklerde dilin ortasındadır, yaş büyüdükçe arkaya kayar. Bebekler gıdaların boyutunu ayarlayamasa bile, dil ortasına geldiğinde büyük lokmayı öğürerek dışarıya atar; bu da boğazına kaçmasını engeller. Bu aynı zamanda bebekleri korur. Katı gıdaları yemek için bebeğin dişlerinin çıkmasına gerek yoktur; bebeklerin damakları da katı gıdaları ezecek kadar güçlüdür. Aksine, katı gıdalarla geç tanıştırılan çocuklarda boğulma tehlikesi daha yüksektir. Bebeğimizi BLW yaparken kesinlikle yalnız bırakmıyoruz; mutlaka yemek bitene kadar eşlik etmeliyiz.
Bebeğim yemeğini yerken öğürmeye başladı?
Bebeğinize her zaman ayına uygun besinler vermelisiniz. Besini yerken öğürerek çıkarmaya çalışıyorsa hemen müdahale etmeyin, panik yapmayın, kendi kendine çıkarmasına izin verin. 2-3 deneme sonrası hâlâ çıkaramıyor, rengi soluklaşıyorsa mutlaka ilk yardım yapmalısınız. Bebeklerde ilk yardım bilmek her zaman için hayat kurtarır.
Klasik yöntem nedir?
Ebeveyn liderliğinde beslenme. Bu yöntemle başlayan annelerim, mutlaka 8. ayda bebeğinize katı gıdaları kendi yemesi için sunmayı unutmayın ki daha sonrasında istemediğimiz yeme problemleri yaşanmasın. Çok çeşitli ve besin değeri yüksek püreler kulağa hoş gelebilir, ama uzun vadede sürekli püre ve bulamaç beslenmesi kalıcı hâle gelebilir; bebeğin çiğneme ve dil gelişimi yarıda kalabilir. Yutma ve konuşma bozuklukları ortaya çıkabilir.
Bebeğim ek gıdayı reddediyor: ne kadar veriyoruz?
Öncelikle bebeğinize ne kadar ek gıda verdiğinizi düşünelim. Bazen anne, 1 çay bardağı yoğurdu bitirmediği için bebeğinin ek gıdayı reddettiğini düşünüyor — yanlış. Bebeklere verdiğimiz bir öğün 1 çay bardağını geçmemelidir. 8. aya kadar 2 öğün yeterlidir. 1 çay bardağının tamamını bitirmek zorunda değiller.
Israrcı olmayın, sabırlı olun
Kesinlikle ısrarcı olmayın, agresif ve endişeli yaklaşmayın. Sabırlı olun. Bazen memeye çok düşkün bebek, kaşıkla verilen gıdayı reddedebilir. 6 ay boyunca sadece sıvı beslendiği için besinlerin tadını garipseyebilir. Böyle durumlarda parmaklarımızı iyice temizleyip, hijyene dikkat ederek gıdayı elimizle yedirmeyi deneyelim. Parmağımızı memeye benzettiğinden alması daha kolay olacaktır.
Kaşık, kıvam ve öğün saatleri
Metal kaşık soğuk olduğundan red yiyebilir; tahta kaşık kullanmayı deneyin. Besini kaşığın ucuyla dilin ön tarafına çok az bırakın; onu tattıktan sonra biraz daha dil ortasına bırakın. Yutmasını bekleyin. Diş çıkarma dönemlerinde damakları daha hassas olduğu için daha yumuşak besinler verilebilir. Öğün saatlerine dikkat edin; öğünü yemedi diye atıştırmalıklar, bebek bisküvileri vs. vermeniz, diğer öğün saatinde yine tok olacağından besini reddetmesine neden olabilir.
Sunum yöntemini değiştirin, blenderdan kaçının
Bebeğe ek gıda verirken çok aç ya da tok olmamasına özen gösterin. Pişirme ve sunum yöntemini değiştirin. Yesin diye gözünün içine bakmayın. Yemekleri blenderdan geçirmeyin; blender yöntemi de bebeğin pütürlü tüm besinleri reddetmesine neden olacaktır.